Ag foghlaim teanga

0
Have your say

Maítear go raibh a lán míbhuntáistí ag na Caitlicigh sa chóras oideachais san am a chuaigh thart. Tá sin fíor, gan amhras, ach bhí buntáiste amháin ag Caitlicigh nach raibh ag ‘na daltaí eile’.

Maítear go raibh a lán míbhuntáistí ag na Caitlicigh sa chóras oideachais san am a chuaigh thart. Tá sin fíor, gan amhras, ach bhí buntáiste amháin ag Caitlicigh nach raibh ag ‘na daltaí eile’.

Teagascadh Laidin sna scoileanna gramadaí go léir tráth, sna scoileanna Caitliceacha agus sna scoileanna Protastúnacha araon. Bhí sí thar a bheith úsáideach: nuair a bhí Laidin agat d’éirigh teangacha eile níos fusa agus chuir sí le do stór focal Béarla. Go ginearálta léigh tú Laidin, agus d’aistrigh tú Laidin sa seomra ranga. Níor labhair tú an teanga. Ach bhí mise i mo fhriothálaí Aifrinn: bhí mé i bhfad níos naofa ag an am sin. Léadh an tAifreann i Laidin. Bhí ‘cúpla focal’ ag na daoine go léir, ach bhí I bhfad níos mó ag na friothálaithe. Labhair mé Laidin i rith an Aifrinn sa teach pobail; d’éist mé leis an sagart ag léamh agus ag guí; chan mé i Laidin (go bhfóire Dia ar an phobal); bhí an chuid ba mhó den Aifreann foghlamtha de ghlanmheabhar agam. Mar gheall ar athrá, d’éirigh mé líofa go leor agus fuair mé marcanna maithe. Ach foghlaimíonn fíorbheagán páistí Laidin na laethanta seo. Sílim gur cailleadh mór atá ann.

Tá ceacht an-tráthúil anseo maidir le foghlaim na Gaeilge anois ag tús na scoilbhliana: mura mbaintear úsáid as teanga lasmuigh den seomra ranga, beidh sí i bhfad níos deacra í a fhoghlaim. Má tá páiste agat, is féidir leat cuidiú leis agus cuidiú leat féin ag an am céanna. Cuir ceist air faoina cheachtanna Gaeilge. Éist leis ag léamh: fiú mura dtuigeann tú é, beidh tú ag léiriú suime agus beidh tú á spreagadh. Bain úsáid as an Ghaeilge atá agat: beannachtaí (Dia duit, maidin mhaith srl.); ceisteanna simplí – An bhfuil do pheann agat? Cá bhfuil do mhála scoile? Beidh tú ábalta cur leis sin de réir a cheile, beidh an Ghaeilge níos réadúla agus rachaidh an páiste chun cinn i mbarrr na bhfáscaí.