COMHAR

Bhunaigh cumann ollscoile, an Comhchaidreamh, an iris mhíosúil, Comhar, sa bhliain 1942. Tugann an iris deis do scríbhneoirí nua cuid dá saothar a fhoilsiú. Clúdaíonn Comhar litríocht, na healaíona agus cúrsaí reatha. Bhí Breandán Ó hEithir ina eagarthóir lá den saol agus agus i measc na scríbhneoirí bhí Máirtín Ó Cadhain, Seán Ó Ríordáin, agus Máirtín Ó Direáin.

I mí na Nollag 2007, fógraíodh nach bhfoilseofaí an iris feasta toisc go raibh Foras na Gaeilge chun deireadh a chur lena deontas. Bhí bearna ann agus tháinig sí amach arís i ndiaidh roinnt míonna. Ceapadh Pól Ó Muirí ina eagarthóir. D’éirigh sé as ar na mallaibh agus agus tá beirt eagarthóirí ann anois! Tá feabhas ar shuíomh idirlín na hirise (www.iriscomhar.com) agus is féidir tuilleadh eolais a fháil ar Comhar ansin, chomh maith le samplaí d’ailt.

Tá jab maith déanta ag na heagarthóirí nua. I measc na n-alt an mhí seo tá gearrscéal le Alex Hijmans, agus píosa de dhráma nua le Micheál Ó Conghaile, chomh maith le hagallamh leis an fhile, Micheál Ó Siadhail. Tá dhá alt ann ar ‘Straitéis 20 bliain don Ghaeilge’ le John Walsh agus Máirín Ní Ghadhra. ‘Beidh rialtas nua sa tír go luath,’arsa Máirín, ‘agus ní fheictear domsa go mbeidh an cháipéis seo ar an chéad rud a gcaitheann siad súil uirthi.’ Agus tá an ceart aici. Tá géarchéim eacnamaíochta ann agus mura gcuireann Gaeilgeoirí brú ar na polaiteoirí, beidh an Ghaeilge in áit na leathphingine. Má théann Fine Gael ar aghaidh lena bpolasaí maidir le Gaeilge roghnach, beidh an Ghaeilge thíos leis agus beimid ag fulaingt ó thaobh eacnamaíochta de agus ó thaobh cultúrtha de dá bharr, agus beidh an saol mór ag magadh fúinn: tír nach bhfoghlaimíonn daltaí scoile an chéad teanga oifigiúil inti.

COMHAR

A university association, an Comhchaidreamh, founded the magazine Comhar in 1942. The magazine gives new writers an opportunity to publish some of their work. Comhar covers literature, the arts and current affairs. Breandán Ó hEithir was editor at one time and among the contributors were Máirtín Ó Cadhain, Seán Ó Riordáin and Máirtín Ó Direáin. In December 2007, it was announced that the magazine would cease publication since Foras na Gaeilge was withdrawing its grant. There was a gap, and then it reappeared after a few months. Pól Ó Muirí was appointed editor. He resigned recently and there are now two editors! The internet site (www.iriscomhar) has improved, and you can get further information about Comhar on it as well as a selection of articles. The new editors have done a good job. Among the articles this month there is a short story by Alex Hijmans, and part of a new play by Micheál Ó Conghaile, as well as an interview with the poet Micheál Ó Siadhail. There are two articles on the ‘20 Year Strategy for Irish’ by John Walsh and Máirín Ní Ghadhra. ‘There will be a new government in the country soon,’ says Máirín, ‘and I don’t think that this document is the first thing they will be looking at.’ And she is right. We have an economic crisis and if Irish speakers don’t pressurise politicians, Irish will be neglected. If Fine Gael go ahead with their policy of optional Irish, Irish will lose out and then we will suffer both economically and culturally as a result. And we will be a complete laughing stock: a country where school pupils do not learn the first official language.