Ár n-Iarla féin

Bhi Teach na dTiarnaí sna ceannlínte an tseachtain seo caite nuair a ceapadh tríocha tiarna nua. Tá níos mó ná 800 ann anois, agus cosnaíonn an institiúid £109 milliún sa bhliain. Is é an dara comhdháil is mó ar domhan I ndiaidh Chomhdháil Náisiúnta na Síne.

Bhi Teach na dTiarnaí sna ceannlínte an tseachtain seo caite nuair a ceapadh tríocha tiarna nua. Tá níos mó ná 800 ann anois, agus cosnaíonn an institiúid £109 milliún sa bhliain. Is é an dara comhdháil is mó ar domhan I ndiaidh Chomhdháil Náisiúnta na Síne.

Mar sin de, nach tráthúil go bhfuil taispeántas ar siúl in iarsmalann Ardeaglais Cholm Cille i nDoire san am i láthair a bhaineann le ball d’uasaicme na Breataine, an tEaspag Hervey, Iarla Bristol (1730-1803), Easpag Anglacánach Dhoire ó 1768 go dtí a bhás. Bhí an tEaspag thar a bheith saibhir (Ba lena chlann an comhlacht Harvey’s Bristol Cream) agus de réir cosúlachta, bhí saol an mhadaidh bháin aige. Chuir sé a lán ama isteach ag taisteal ar fud na hEorpa. I rith a thuras chaith sé na múrtha airgid ag cur lena bhailiúchán luachmhar de shaothar ealaíne na bpéintéirí clúiteacha, Rembrandt, Raphael, Titian agus Caravaggio ina measc. Bhí saol sóisialta beomhar aige. Phós sé ach banaí a bhí ann, agus bhí banchairde go leor aige, Emma, Lady Hamilton (rúnsearc an Tiarna Nelson) ar dhuine acu.

Bhí sé fial flaithiúil agus chaith sé a lán airgid ar bhóithre agus ar thionsnaimh talmhaíochta áitiúla. Thóg sé Teampall Mussenden agus Downhill Manor. Thóg sé an chéad droichead trasna an Fheabhail.

Chuir sé in aghaidh réamhchlaonta. Thacaigh sé le comhionannas reiligiúin agus thug sé airgead don Eaglais Chaitliceach agus do na Preispitéirigh. Cuireadh amhras ar a chreideamh pearsanta: dúradh go raibh níos mó suime aige sa gheolaíocht ná sa diagacht. Thug sé aire dá chléir. Fear aisteach a bhí ann: bhí sé an-léannta ach bhí sé an-pháistiúil ar dhóigheanna éagsúla chomh maith. Cuireadh i bpríosún é san Iodáil i rith turais: cuireadh spiaireacht ina leith. Ligeadh saor é i ndiaidh bliain go leith agus fuair sé bás ar an bhóthar chun na Róimhe.

Tá ardmholadh tuillte ag eagraithe an taispeántais: tá sé simplí ach téann sé i bhfeidhm ort go mór.